Nhưng nếu công quỹ không đủ sức thì sao? Thưa chẳng sao vì chính phủ không còn tiền thì lấy chi mà cho, chẳng ai trách nổi. Vậy không có thì thôi nhưng nếu có cho thì cho đều: ai cũng là dân như nhau, cùng ăn cùng chịu. Không lấy lý do nào để đặc ân người này, từ khước người kia. Vậy nếu chưa đủ tiền mở trường công công thì chỉ việc đem số tiền đó mà tu bổ cho đại học, vì đại học là mũi dùi dẫn bước tiến của quốc gia mà một người muốn tiến bộ phải chú ý đến đầu trước hết để cho đại học thoát cảnh tồi tệ ngày nay. Cố mở cho nhiều trường trung tiểu học đầy nơi mà đại học bỏ bê là tiếp nối con đường đào tạo thông dịch viên và công chức sai phái kiểu thực dân xưa. Muốn đi theo hướng độc lập và tiến bộ phải dồn chú ý đến đại học trước hết. Nói đại học tôi muốn gồm có cả các trường kỹ thuật cao đẳng đào tạo kỹ sư. Chưa hiểu vì lý do gì mà nước ta không chịu mở các trường này. Muốn nước tiến cần phải lưu ý đặc biệt đợt này trước hết. Chờ khi nào công quỹ cho phép sẽ mở những trường công công ở đợt tiểu học rồi trung học. Thí dụ ban đầu mẫu giáo nhưng phải là công công, nghĩa là bất kể thị dân hay thôn dân đều được hưởng đồng đều, dần dần theo khả năng công quỹ sẽ đưa lớp công công lên lớp năm, rồi lớp tư, lớp ba v.v  

Còn các trường công tư xin biến ra trường tư công nghĩa là bắt trả học phí y như trường tư, nhưng gọi là công vì do chính phủ điều hành. Sở dĩ phải giữ nguyên tình trạng hiện tại là để tránh gây quá nhiều lộn xộn cho các giáo chức chính ngạch. Hơn thế nữa chính phủ cũng nên có một số trường tư để hiểu rõ sự điều hành của trường tư, để làm mẫu hay ít ra cho hai bên không đến nỗi xa lạ. Kẻo chính phủ có công quỹ đài thọ, rồi không hiểu chi tới khó khăn của trường tư, cứ ra nghị định thí dụ mỗi lớp chỉ được phép nhận 60 trẻ, mà trong thực tế chẳng ai theo thành ra các chỉ thị của bộ giáo dục chỉ đạt mục đích duy nhất là hạ giá người ra chỉ thị… Khi trường công tư đã tự túc rồi thì chính phủ dùng số tiền chi phí cho các trường công tư trước đây để chỉnh đốn đại học và các trường kỹ thuật, rồi sau để mở các lớp công công, từ mẫu giáo đi lên, đến đâu tuỳ khả năng ngân quỹ, miễn là không mở thì thôi, đã mở thì phải nhận hết mọi con em khắp nước. Làm như thế sẽ chấm dứt được một tệ trạng bất công được chính quyền gây nên và nuôi dưỡng một cách long trọng bằng bộ giáo dục. Nếu có sự bất công ở bộ khác còn là điều tai hại, huống chi là bộ giáo dục vì lúc ấy nó hàm ngụ ý tưởng là chính quyền dạy cho con dân biết cách ở bất công một cách có giấy tờ hợp lệ…  

Phần lớn công việc của bộ giáo dục hiện nay là điều hành sự bất công đó và mỗi tiến bộ của bộ giáo dục chỉ là một bước đi sâu vào đường lối bất công. Nói thế mới nghe như có vẻ vu vơ, vì thực trong thâm tâm chính phủ không hề có ý đó. Nhưng đây chúng ta đang căn cứ trên thực tại mà thực tại lại là thế.